Οι κλάδοι που ζητούν προσωπικό... και το χάσμα εκπαίδευσης και πραγματικής αγοράς
![Οι κλάδοι που ζητούν προσωπικό... και το χάσμα εκπαίδευσης και πραγματικής αγοράς](https://cdn.epixeiro.gr/craftuploads/_mainImage169/job-interviews.jpg?mtime=20240605192721)
Βασικό ζητούμενο παραμένει η εύρεση εξειδικευμένου προσωπικού. Αν και η χώρα μας διαθέτει ένα καλά εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό και αξιόλογα πανεπιστημιακά ιδρύματα, υπάρχει ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ των δεξιοτήτων που απαιτεί σήμερα η αγορά εργασίας και αυτών που παράγει τελικά το εκπαιδευτικό σύστημα. Γιατί όμως συμβαίνουν όλα αυτά;
Όπως υπογραμμίζεται σε ειδική μελέτη της ΕΥ, ELTRUN-ΟΠΑ και Endeavor Greece παρατηρείται υπερσυγκέντρωση σε πανεπιστημιακά τμήματα που δεν οδηγούν στην ιδιωτική οικονομία!
Για να γίνει πιο σαφές, από τα 430 πανεπιστημιακά τμήματα της χώρας, μόνο τα 219 (51%) είναι προσανατολισμένα στο παραγωγικό αναπτυξιακό άλμα της Ελλάδας, παρέχοντας στους απόφοιτους άμεσες προοπτικές απασχόλησης στην ιδιωτική οικονομία.
Ενδεικτικά, σε 42 τμήματα οι απόφοιτοι έχουν ως κύρια (ή μοναδική) επαγγελματική αποκατάσταση μια θέση στο Δημόσιο.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα μεταπτυχιακά προγράμματα, όπου, ενώ καταγράφεται ποσοτική επάρκεια ως προς τον αριθμό και τους φοιτητές των προγραμμάτων, διαπιστώνεται υπερσυγκέντρωση στις Επιστήμες Υγείας και στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες.
Χαρακτηριστικά, το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024, τα τμήματα με έμφαση στις σπουδές STEM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά), αποτελούσαν το 30,7% του συνόλου των τμημάτων των ελληνικών πανεπιστημίων, ποσοστό ικανοποιητικό σε σχέση με άλλες χώρες.
Ωστόσο, παρατηρείται ακόμη έλλειψη σε απόφοιτους πληροφορικής – ενός κλάδου με ιδιαίτερα υψηλή προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία – παρά τα 36 εξειδικευμένα τμήματα και τα 148 μεταπτυχιακά προγράμματα που λειτουργούν.
Υψηλό το ποσοστό του πληθυσμού με ανώτατη εκπαίδευση, αλλά χαμηλός ρυθμός αποφοίτησης και ποσοστό απασχόλησης των αποφοίτων των ΑΕΙ
Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, το ποσοστό του πληθυσμού με ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα το 2020 στην ηλικιακή ομάδα 24-34, βρισκόταν κοντά στα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες το ποσοστό υπολειπόταν των αντίστοιχων επιδόσεων χωρών της ΕΕ και του ΟΟΣΑ.
Αντίθετα, το ποσοστό του φοιτητικού πληθυσμού στον συνολικό πληθυσμό της χώρας (7,51%) είναι σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (4,03%), εξαιτίας κυρίως του ρυθμού αποφοίτησης που είναι ο χαμηλότερος στην ΕΕ.
Ανησυχητικό είναι, επίσης, ότι το ποσοστό απασχόλησης των αποφοίτων των ΑΕΙ στην Ελλάδα για την ηλικιακή ομάδα 25-64 (75,4%), είναι το χαμηλότερο μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 25-34, η εικόνα επιδεινώνεται περαιτέρω.
Κλάδοι που αναζητούν στελέχη
Εστιάζοντας στην πραγματική αγορά και με δεδομένο το γεγονός της ανάτασης της οικονομίας τα τελευταία χρόνια, οι αναζητήσεις εργαζομένων πενταπλασιάστηκαν την περίοδο 2020-2023.
Βάσει στοιχείων που προκύπτουν από την βάση δεδομένων των College Link και Workable, oι κλάδοι που αναζητούν τους περισσότερους υπαλλήλους, είναι η πληροφορική (32,5%), ο ξενοδοχειακός τομέας και η εστίαση (12,2%), και οι επαγγελματικές υπηρεσίες (12%), ενώ ακολουθούν το λιανικό εμπόριο (5,4%) και οι τηλεπικοινωνίες (4,9%).
Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΥ, στελέχη της αγοράς αναφέρθηκαν στις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κατά την αναζήτηση εργαζόμενων αναφορικά με τα ποιοτικά - ειδικότερα - χαρακτηριστικά που επιθυμούν.
Προβλήματα εντοπίζονται κατά την αναζήτηση για θέσεις πληροφορικής, μάρκετινγκ, πωλήσεων, logistics, παραγωγής, επιχειρησιακών λειτουργιών, χρηματοοικονομικών, αλλά και στον κλάδο υγείας.
11 προτάσεις ή παρεμβάσεις που απαιτούνται
Είναι γεγονός πως για να πραγματοποιηθεί το αναπτυξιακό άλμα που χρειάζεται η Ελλάδα απαιτείται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα στηρίζεται στην εξωστρέφεια, την ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας, τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και την ενίσχυση και αξιοποίηση του πολυτιμότερου κεφαλαίου της χώρας, του ανθρώπινου δυναμικού της.
Όπως καταλήγει η εν λόγω έρευνα, αυτό, με τη σειρά του, προϋποθέτει την ευθυγράμμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, για να δημιουργηθεί το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό με τις κατάλληλες σύγχρονες δεξιότητες. Μερικές προτάσεις:
- Μαζικό πρόγραμμα εξειδίκευσης και επανειδίκευσης ενός εκατομμυρίου ανέργων και εργαζόμενων
- Εκπαίδευση 15.000 νέων επιστημόνων ετησίως, με προχωρημένες ψηφιακές δεξιότητες, για να γίνει η χώρα ένα περιφερειακό κέντρο αριστείας στις ψηφιακές τεχνολογίες
- Επαγγελματική αξιοποίηση 20.000 αποφοίτων ετησίως, από γνωστικά αντικείμενα που δε σχετίζονται με το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας
- Βελτίωση της αποτελεσματικότητας αποφοίτησης από την τριτοβάθμια εκπαίδευση
- Δράσεις για τη σύνδεση πανεπιστημίων και αγοράς εργασίας
- Πρωτοβουλίες των επιχειρήσεων για τη σωστή προετοιμασία και ανάπτυξη των εργαζομένων τους
- Ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, για μία ανταγωνιστική βιομηχανία
- Δημιουργία επτά περιφερειακών κέντρων τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας
- Αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας μέσω της εκπαίδευσης
- Αξιοποίηση του αναπτυξιακού ρόλου των μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων
- Προσαρμογή στα νέα δεδομένα που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη, και ουσιαστική αξιοποίησή της
Σχόλια